تاریخچه هندسه

احتمالا بابلیان و مصریان کهن نخستین کسانی بودند که اصول هندسه را کشف کردند. در مصر هر سال رودخانه نیل طغیان می‌کرد و نواحی اطراف رودخانه را سیل فرا می‌گرفت. این رویداد تمام علایم مرزی میان املاک را از بین می‌‌برد و لازم می‌‌شد دوباره هر کس زمین خود را اندازه‌گیری و مرزبندی کند. مصریان روش علامت‌گذاری زمین‌ها با تیرک و طناب‌ را ابداع کردند. آنها تیرکی را در نقطه‌ای مناسب در زمین فرو می‌‌کردند و تیرک دیگری در جایی دیگر نصب می‌شد و دو تیرک با طنابی که مرز را مشخص می‌‌ساخت به یکدیگر متصل می‌شدند. با دو تیرک دیگر زمین محصور شده و محلی برای کشت یا ساختمان سازی مشخص می‌شد.
در آغاز هندسه برپایه دانسته‌های تجربی پراکنده‌ای در مورد طول و زاویه و مساحت و حجم قرار داشت که برای مساحی و ساختمان و نجوم و برخی صنایع دستی لازم می‌شد. بعضی از این دانسته‌ها بسیار پیشرفته بودند مثلا هم مصریان و هم بابلیان قضیه فیثاغورث را ۱۵۰۰ سال قبل از فیثاغورث می‌شناختند.
یونانیان دانسته‌های هندسی را مدون کردند و بر پایه‌ای استدلالی قراردادند. برای آنان هندسه مهم‌ترین دانش‌ها بود و موضوع آن را مفاهیم مجردی می‌دانستند که اشکال مادی فقط تقریبی از آن مفاهیم مجرد بود. در سال ۶۰۰ قبل از میلاد مسیح، یک آموزگار اهل ایونیا (که در روزگار ما بخشی از ترکیه به‌شمار می‌رود) به نام طالس، چند گزاره یا قضیه هندسی را به صورت استدلالی ثابت کرد. او آغازگر هندسه ترسیمی بود. فیثاغورث که او نیز اهل ایونیا و احتمالا از شاگردان طالس بود توانست قضیه‌ای را که به‌نام او مشهور است اثبات کند. البته او واضع این قضیه نبود.                                                                                                           

    اما دانشمند به نام اقلیدس که در اسکندریه زندگی می‌‌کرد، هندسه را به صورت یک علم بیان نمود. وی حدود سال ۳۰۰ پیش از میلاد مسیح، تمام نتایج هندسی را که تا آن زمان شناخته بود، گرد آورد و آنها را به طور منظم، در یک مجموعه ۱۳ جلدی قرار داد. این کتابها که اصول هندسه نام داشتند، به مدت ۲ هزار سال در سراسر دنیا برای مطالعه هندسه به کار می‌‌رفتند.
براساس این قوانین، هندسه اقلیدسی تکامل یافت. هر چه زمان می‌‌گذشت، شاخه‌های دیگری از هندسه توسط ریاضیدانان مختلف، توسعه می‌‌یافت. امروزه در بررسی علم هندسه انواع مختلف این علم را نظیر هندسه تحلیلی و مثلثات، هندسه غیر اقلیدسی و هندسه فضایی مطالعه می‌‌کنیم.
خدمت بزرگی که یونانیان در پیشرفت ریاضیات انجام دادند این بود که آنان احکام ریاضی را به جای تجربه بر استدلال منطقی استوار کردند. قبل از اقلیدس، فیثاغورث (572-500 ق.م) و زنون (490 ق.م.) نیز به پیشرفت علم ریاضی خدمت بسیار کرده بودند.
در قرن دوم قبل از میلاد ریاضیدانی به نام هیپارک، مثلثات را اختراع کرد. وی نخستین کسی بود که تقسیم بندی بابلی‌ها را برای پیرامون دایره پذیرفت. به این معنی که دایره را به ۳۶۰ درجه و درجه را به ۶۰ دقیقه و دقیقه را به ۶۰ قسمت برابر تقسیم نمود و جدولی براساس شعاع دایره به دست آورد که وترهای بعضی قوسها را به دست می‌‌داد و این قدیمی‌ترین جدول مثلثاتی است که تاکنون شناخته شده است.
بعد از آن دانشمندان هندی موجب پیشرفت علم ریاضی شدند. در سده پنجم میلادی آپاستامبا، در سده ششم، آریابهاتا، در سده هفتم، براهماگوپتا و در سده نهم، بهاسکارا در پیشرفت علم ریاضی بسیار مؤثر بودند.
تقسیم بندی هندسه
هنـدسه مقـدماتی به دو قسمت تقسیـم می‌گردد:
هنـدسه مسطحه ،هندسه فضائی. ؛هندسه خطی.
در هندسه مسطح، اشکالی مورد مطالعه قرار می‌‌گیرند که فقط دو بعد دارند، هندسه فضایی، مطالعه اشکال هندسی سه بعدی است. این بخش از هندسه در مورد اشکال سه بعدی چون مکعب‌ها ،استوانه ها، مخروط ها، کره‌ها و غیره است.

نقل از :سایت جزیره دانش

 

اینگونه ریاضی بخوانیم...

خواستن و توانستن

ریاضیات ، تکیه بر اندیشه و عقل آدمی دارد و سروکارش با استدلال منطقی است و هر انسانی ، ولو با استعدادی نه چندان درخشان ، می‌تواند با یاری جستن از اندیشه ، عقل و استدلال خود ، به ریاضیات دست یابد و آن را فرا بگیرد. در مرحله کنونی ، کسی از دانش‌آموزان ما نمی‌خواهد، ریاضیدان باشد و نایافته‌های ریاضی را بیابد (گرچه رسیدن به چنین مرزی هم ، ناممکن نیست). از ما می‌خواهند، چیزهایی را یاد بگیریم که صدها سال پیش پیدا شده و در طول سده‌های متوالی سوهان خورده و به صورتی شفاف و قابل درک به ما رسیده‌اند. شاید شعر گفتن کار ساده‌ای نباشد، ولی هر کس می‌تواند یاد بگیرد، شعر حاضر و آماده دیگران را ، چگونه بخواند: در کجاها مکث کند، روی چه واژه‌هایی تکیه کند. کجا صدای خود را اندکی بالا ببرند و کجا اندکی پایین بیاورد و البته ، به شرطی می‌توان غزل حافظ و یا رباعی خیام را درست و بی‌عیب بخواند که معنای آن را به خوبی درک کرده باشد. و این ، کار دشواری نیست: همت و غیرت می‌خواهد و اندکی صرف وقت ، تجربه نشان داده است، هر کسی (به شرطی که به مفهوم واقعی کلمه ، عقب افتادگی ذهنی نداشته باشد)، می‌تواند ریاضیات را بخوبی فرا بگیرد و بر جنبه‌های مختلف آن مسلط شود؛ تنها شرط رسیدن به چنین موفقیتی "خواستن" است. هرکسی می‌تواند ریاضیات را یاد بگیرد، به شرطی که بخواهد.

دفتر خاطره‌ها

دفتری انتخاب کنید و در صفحه اول آن بنویسید: "دفتر خاطره‌ها علمی و فرهنگی" و بعد هر وقت به مطلب تازه‌ و جالبی برخوردید (هرچه و در هر هر زمینه‌ای) در آن ثبت کنید. ساعت و روزهای متوالی ، روی مساله‌ای (و مثلا ، یک مساله ریاضی) اندیشیده‌اید، راهها و روش‌های مختلف را آزمایش کرده‌اید، با مراجعه به کتابهای مختلف درسی و غیر درسی ، برای رفع مشکل خود را به جستجو پرداخته‌اید، ... ولی مساله تسلیم نمی‌شود. شاید یک معماست و یا شاید با طرح آن ، خواسته‌اند شما را دست بیندازند... ولی یکباره ، و اغلب ناگهانی ، اندیشه‌ای به ذهنتان می‌رسد، اندیشه‌ای تازه ... قلم را روی کاغذ می‌گذارید و آزمایش می‌کنید، مساله حل می‌شود ... ممکن است هرگز چنین اندیشه‌ای (که منجر به حل مساله بشود) به ذهن شما نرسد، ولی از زبان معلم ، یا در یک کتاب آشنا و یا به طریق دیگری ، با راه حل آن آشنا شوید ... سپس متوجه می‌شوید پس راه‌حل آن ، چنین بود . چقدر جالب! ... این یک خاطره علمی است و باید در دفتر خود یادداشت کنید. اول تاریخ بگذارید و بعد تمام ماجرا را شرح دهید. صورت مساله چیست؟ چه کسی آن را به شما داده و یا در کدام کتاب دیده‌اید؟ چند ساعت یا چند روز با آن مشغول بوده‌اید؟ ... و سرانجام راه‌حل را بیاورید و در ضمن یادآوری کنید، این راه‌حل را چگونه و از کجا بدست آورده‌اید.

واژه‌نامه ریاضی

می‌بینید، حتی در ساده‌ترین موضوع‌ها ، اگر معنا و تعریف درست واژه‌ها را ندانیم، ممکن است دچار چه گمراهی‌هایی بشویم!
شما معمولا ، ضمن عمل‌هایی که انجام می‌دهید، اغلب از این جمله‌ها استفاده می‌کنید: "معلوم و مجهول می‌کنیم" ؛ "طرفین وسطین می‌کنیم" ؛ "دور در دور ، نزدیک در نزدیک" ؛... این جمله‌ها ، بخودی خود ، هیچ معنایی ندارند؛ آنها را روی کاغذ بنویسید و به کسی نشان دهید که با زبان فارسی آشناست، ولی ریاضیات نمی‌داند. بدون تردید ، به شما خواهد گفت: این جمله‌ها بی‌معنی‌اند؛ "طرفین وسطین می‌کنیم" ، هیچ معنای روشنی ندارد. اصلا "طرفین" یا "وسطین" یعنی چه؟ سفارش ما این است" هرگز از این گونه جملات استفاده نکنید. سعی کنید، معنای ریاضی عملی را که انجام می‌دهید، برای خودتان روشن کنید و بعد ، چیزی را بر زبان بیاورید که معرف آن عمل ریاضی باشد. شما ، عمل را درست انجام می‌دهید، ولی معنای آن را نمی‌دانید، یعنی نمی دانید از کدام عمل ریاضی ، به چه دلیل و با چه شرطی استفاده می‌کنید. مثلا عمل "طرفین وسطین کردن" را این گونه بیان می‌کنیم: اگر دو نسبت هندسی برابر داشته باشیم

چرا باید شک کرد و در کجا و چگونه؟

اگر قرار باشد، ضمن مطالعه درسهای ریاضی ، یا ضمن گوش دادن به درس معلم و یا بعد از آن که مساله‌ای را حل یا قضیه‌ای را ثابت کردیم، همچنان در "شک" باقی بمانیم و فرض را بر این بگیریم که ممکن است همه اینها نادرست باشند، آیا اعتماد خود را نسبت به ریاضیات (و بطور کلی دانش) از دست نمی‌دهیم و دچار نوعی سرگردانی فکری نمی‌شویم، ... اگر "شک" نبود، ریاضیات ، در همان مرحله‌های نخستین خود منجمد می‌شد. و البته ، نه تنها ریاضیات ، که معرفت و فرهنگ آدمی رشد نمی‌کرد و در همان شرایط ابتدایی خود باقی می‌ماند. اگر به نظریه ارسطو ، درباره سقوط آزاد جسم شک نمی‌کردند و کسانی پیدا نمی‌شدند که جرات کنند و بگویند "ممکن است، معلم اول و استاد بزرگ ، اشتباه کرده باشد" قانونهای سقوط آزاد جسم کشف نمی‌شد.

روش یادگیری در کلاس

وقتی در کلاس ، جذب سخنان دبیر خود شده‌اید و همه "هوش و حواس" شما متوجه حرف‌های اوست، تقریبا هیچ صدای دیگری را نمی‌شنوید، در حالی که سروصدای کم و بیش یکنواخت بازی بچه‌ها در حیاط مدرسه و یا عبور اتومبیلها در خیابان ، به طور دایم وجود دارد. ولی اگر به سخنان دبیر خود بی‌علاقه باشید، با آن که موج‌های حاصل از صدای او به گوش شما می‌رسد، آنها را نمی‌شنوید. در زبان فارسی ضرب‌المثل جالبی وجود دارد که: "با یک دست نمی‌توان دو هندوانه برداشت". یعنی به طور هم زمان و با هم ، نمی‌توان دو کار را انجام داد. همین اصل روانشناسی است که باید ضمن یادگیری ، مورد توجه قرار گیرد. به چه منظور به مدرسه می‌روید؟ چرا در کلاس درس حاضر می‌شوید؟ مگر نمی‌شود، آن چه را که می‌خواهید و علاقه‌مندید، ضمن مطالعه و پیش خود به دست آورید؟

حقیقت این است که همه چیز را نمی‌توان در کتاب درسی و یا کتاب دیگر پیدا کرد. گذشته از این ، ضمن پرسشهای دانش‌آموزان و یا بیانهای درست و نادرستی که از زبان دانش‌آموزان جاری می‌شود، خیلی چیزها می‌توان آموخت. هنوز عادت نشده است که معلمان و نویسندگان کتابهای درسی یا کمک درسی ، سعی کنند همه تجربه‌های دوران طولانی کار خود را به روی کاغذ بیاورند و در اختیار ما بگذارند.

شرکت در کلاس ، روش یادگیری جمعی و راه کار اجتماعی و گروهی را به می‌آموزد. بویژه در زمان ما ، برای پیشرفت دانش نمی‌توان تنها به تلاش‌های فردی متکی بود. در برخورد اندیشه‌ها و در کارهای ویژه‌کاران است که اندیشه‌های نوپدید می‌آید و راه برای عبور از دشواری‌ها باز می‌شود. اگر عادت کرده‌اید وقتی معلم درس می‌دهد، با عجله (و به طور طبیعی ، بدون فکر)، همه گفته‌ها و نوشته‌های او را در دفتر خود وارد کنید، باید مطمئن باشید که از درس معلم ، اگر نگویم هیچ بهره‌ای نبرده‌اید، بهره بسیار کمی برده‌اید.

کار در منزل

قبل از هر چیز تاکید این نکته ضروریست، تکلیفهای مربوط به هر درس را ، در همان روزی انجام دهید که درسش را در مدرسه خوانده‌اید. فرض کنید امروز دوشنبه است و شما درس معادله داشته‌اید. وقتی بعد از پایان کلاسها به منزل می‌رسید، دفتر ریاضی خود را بردارید و تکلیفها را انجام دهید. اگر فقط هفته‌ای یکبار و روزهای دوشنبه با دبیر خود روبرو می‌شوید، تکلیف هر هفته را باید عصر دوشنبه همان هفته انجام دهید، نه عصر یکشنبه هفته بعد. شما هر قدر حافظه‌ای نیرومند داشته باشید، با گذشت یک هفته ، بسیاری از نکته‌هایی را که در کلاس شنیده‌اید، از یاد می‌برید و در نتیجه ، نمی‌توانید با موفقیت کامل بر موضوع درس مسلط شوید. بعد از به پایان رساندن کارهای مربوط به همان روز ، کافی است مراجعه‌ای تند به درس‌های فردای آن روز بکنید تا برای فردا آمادگی داشته باشید.

برای هر درس یک دفترچه داشته باشید. نوع دفترچه و جنس کاغذ و جلد آن ، حتی تعداد صفحه‌های آن مهم نیست. همه کارهای خود را در همین یک دفترچه انجام دهید. چیزی را پاک نکنید. اگر اشتباهی رخ داد، خط نازکی روی آن بکشید. باید برای خودتان و هم برای دبیرتان روشن باشد، بیشتر در چه زمینه‌هایی اشتباه می‌کنید! تمیزی کار در این نیست که خط خوردگی نداشته باشد، در این است که منظم و خوانا نوشته شود. در ضمن وقتی با رابطه‌ها و نمادها سروکار دارید، به این چند نکته توجه بیشتری کنید.

اگر از دو طرف برابری چیزی را حذف می‌کنید، اگر صورت و مخرج کسری را ساده می‌کنید، اگر به جای چند جمله تشابه ، مجموع جبری آنها را می‌نویسید، ... چیزی را خط نزنید، بلکه این عمل‌ها را با نمادهایی که می‌شناسید مشخص کنید.

اگر برای انجام تبدیلی یا عملی ، شرطی وجود دارد، ذکر شرط را فراموش نکنید. همچنین اگر برای عمل خود توضیحی دارید، آن را در مقابل عملی که انجام داده‌اید و یا در وقتی از چپ به راست می‌نویسید، ممکن است تمامی مطلب در یک سطر جا نگیرد و مجبور شوید بقیه آن را در سطر بعد بنویسید، در این صورت آخرین نماد سطر قبل را در آغاز سطر بعد تکرار کنید.

دفعه دیگر اگر کسی از سخت بودن ریاضیات شکایت کرد، طرفداران ریاضیات می توانند با گفتن این جملهکه: «حتی یک بچه شش ماهه هم می تواند این کار را انجام دهد» از خودشان دفاع کنند. دانشمندان از طریق مانیتور کردن مغز شیرخواران اثبات کرده اند شیرخوارانی که فقط شش ماه سن دارند می توانند اشتباهات ریاضی را تشخیص دهند. این کشف به یک مشاجره ده ساله در این زمینه پایان می دهد. گروهی از دانشمندان آمریکایی ، ۲۴ شیرخوار را درمعرض یک نمایش عروسکی ویدئویی قرار دادند. آنها از عروسک ها برای انجام عمل جمع و تفریق استفاده کرده و واکنش عروسک ها را مشاهده کردند.

برای مثال آنها این نمایش را با دو عروسک آغاز کردند. قبل از پایان نمایش یک عروسک خارج شده و سپس چشم های شیرخوار توسط یک پرده پوشانیده شد. زمانی که پرده به کنار رفت دو حالت اتفاق افتاد در حالت اول مطابق انتظار یک عروسک و در حالت دوم برخلاف منطق ریاضی، دو عروسک باقی ماند. شیرخواران زمانی که تعداد عروسک ها دو تا بوده و با جواب ۱۱۲ مغایرت داشت، برای مدت زمان بیشتری به پرده خیره می شدند۰۴۸. به طور میانگین زمانی که بر روی پرده تعداد صحیح عروسک ها نمایش داده می شد، شیرخواران رای ۹۴۶ ثانیه بدان خیره می ماندند. در طول آزمایش بر روی سر کودکان توری حاوی ۱۲۸ گیرنده گذاشته شده بود که فعالیت مغز را مانیتور می کردند. تحلیل داده ها نشان داد که فعالیت مغزی کودکان در زمان مواجهه با پاسخ های درست و نادرست ریاضی، مشابه بزرگسالان است. به گفته مایکل پوسنر، استاد روانشناسی دانشگاه ارگون، این امر نشان می دهد که آناتومی مغز بزرگسالان و کودکان مشابه یکدیگر است. این یافته که در شماره پانزدهم گزارشات آکادمی ملی علوم به چاپ رسیده است، با این عقیده که مغز از شیرخوارگی تا بلوغ دستخوش تغییرات اساسی می گردد، منافات دارد. وی می گوید نتیجه گیری مهمتر برای ما این است که نظام مدیریتی می بایست در دوران کودکی ریشه داشته باشد. پژوهش های قبلی نشان داده بودند این سیستم که با تصمیم گیری و انجام وظیفه ارتباط دارد تا سن ۵۲ سالگی کامل نمی شود. سایر پژوهش ها نشان داده اند که مهارت های ریاضی بسیار زود ایجاد می شوند. در یک مطالعه نشان داده شده است که توانایی تشخیص و جفت و جور کردن اعداد در کودکان وجود دارد. آنها زمانی که دو صدا را شنیدند، به تصویر دو چهره خیره شدند و زمانی که سه صدا را شنیدند به تصویر سه چهره نگاه کردند. مطالعه ای دیگر نشان داده است که یک کودک پنج ساله می تواند عملیات نسبتا پیچیده ریاضی را انجام داده و برای مثال محاسبه کند که آیا جمع دو عدد، بزرگتر یا کوچکتر از عدد سوم است یا خیر.

 

گفتن و شنیدن

با وجود آنکه زندگی ما آدمها، سراسر گفتن و شنیدن است اما  همیشه آنرا به عنوان یک مانع برای تدریس در کلاس دیده ایم و

از صحبت کردنهای دانش آموزان ناراحت شده ایم، از آن رویگردان بوده ایم، کمتر به آن توجه کرده و نتوانسته ایم با تبدیل آن به یک گفتگوی هدفمند و سازنده برای تدریس و تعلیم به نحو شایسته ای بهره بگیریم و در نتیجه وقت کلاس را برای خاموش کردن آن تلف کرده ایم.

 بسیاری از تعالیم شریعت مقدس، جامعه بشری را به شنیدن گفتار و انتخاب احسن سفارش کرده است چراکه مشکلات بسیاری هست که در اثر تعامل و گفتگو قابل حل است مخصوصا امروزه که با حضور زندگی ماشینی از آن غافل شده ایم . 

گفتگوی واقعی، شیوه ای است برای رسیدن به یک فهم مشترک، که این شیوه را میتوان در تدریس نیز بکار گرفت، به گونه ای که  همه دانش آموزان، خود را یادگیرنده بدانند، بیشتر سوال کنند و کمتر درپی دریافت جوابهای آماده و کسالت آور باشند.

آموزش گفتگو، مهارتی است در جهت دسترسی پیداکردن به دانش و فنون با مشارکت همه، چراکه اگر کسی به مهارتهای درونی خود راه پیدا کند، نیرویی را تصاحب کرده که به هنگام رفتار و ارتباط با دیگران به او کمک میکند. اما آموزش گفتگو نیازمند شرایطی است که نمیتوان نسبت به آن بی توجه ماند.

* ازآنجا که موعظه و بیان یک طرفه، فاقد تاثیر مطلوبست باید شرایطی فراهم کرد که فراگیران، ارزشها را به تجربه خود لمس کنند و گام اول آن  طرح درست سوال است.

*نباید دستورالعمل داد. آموزش یک فرآیند است و موفقیت و کسب آن، درافراد، متفاوت است.باید فضایی ایجاد کردکه همه خود را درامر یادگیری مسوول احساس کنند.

*برای آموزش گفتگو نباید عجله و شتاب کرد.

*اگر به طرز تفکر دیگران توجه کنیم، آنها نیز متحول شده و با حمایت مشترک به خلاقیت میرسیم.

 

مدارس هوشمند ، بایدها و نبایدها

  از سال ١۹۰۰که وسایل سمعی و بصری در مدارس آمریکا با هدف نمایش عینی و ملموس موضوعات آموزشی و یادگیری بهتر، مورد استفاده قرار گرفت تا سال ١۹۶۰ تحولات محتوایی آنچنان سریع انجام گرفت که فناوری آموزشی به عنوان یک نیاز، راه به دنیای آموزش و پرورش بازکرد.1*

برخلاف ویدئو که حضور آن در ابتدا با شک و شبهه واقع شد، امروزه رایانه مورد توجه بسیار مردم قرار گرفته و از آن هم بالاتر، که به عنوان سرفصل همه رشته ها و آموزشهای رسمی و غیررسمی قلمداد میشودف به گونه ای که آموزش و پرورش ، گسترش مدارس هوشمند را با صد آب و تاب در برنامه های خود قرار داده است .

طرح مدارس هوشمند ایران از مدارس هوشمند مالزی الگوبرداری شده است.«این طرح از سال ١۹۹۷ در وزارت آموزش و پرورش مالزی در ۹۰ مدرسه این کشور آغاز شد و مهمترین اهداف عبارتند از: ١- تحول در نظام آموزشی از یادگیری حافظه مدار به یادگیری متفکرانه و خلاق ٢ –تربیت دانش آموزان دیگرخواه  ٣ – ایجاد فرصتهای دسترسی برای همه». 2*

و «در ایران نیز طرح مدارس هوشمند از سال١٣۸٣آغاز شد که تا ٣ سال بعد اجرایی شود. و در این میان هزینه هایی را نیز متقبل شده است، اما نباید فراموش کرد که با خرید رایانه، مدرسه هوشمند نمیشود».3*

الف) در رویارویی با پدیده های نوظهور سه گونه رفتار قابل پیش بینی است:.

١«- تسلیم:  جریانی که با ورود هر پدیده جدید، بسوی آن رفته و به گذشته خود پشت میکنند.

٢- تقابل: جریانی که فقط حافظ ارزشهای خود است و با هر پدیده جدیدی به مقابله و مخاصمه می پردازد.  

٣- تعامل : این رفتار با پاسداشت ارزشهای خود، در جهت ارتقا  و بهبود کیفیت ارزشهای خود از هر پدیده جدید استقبال میکند."»

بر همین وزن، در برابر ترویج و توسعه مدارس هوشمند نیز واکنشهای سه گانه فوق قابل تصور بود و باید سیاستگذاران، هدف خود را به روشنی ارائه کنند، تسلیم، تقابل با تعامل؟ هرچند که به نظر میرسددرایت مدیران نظام آموزشی تعامل را پیشه کرده اما این گونه رفتار هزینه ها و پیش نیازهایی دارد که  مستلزم توجهی جامع گرا و همه جانبه است.

ب) مختصات و مشخصات شبکه فناوری اطلاعات و ارتباطات : 

١-بخش عمده ای از نیاهای دانش آموزان با توجه به رفتارهای فردی آنها براورده میشود.

٢- قید زمان ومکان مشخص ، از تحصیل و اموزش برداشته میشود و در هرزمان مورد دسترس میگیرند.

٣- نقش معلم و محصل متول شده و به گونه ای تعامل گرایانه میشود.

٤-فناوری اطلاعات و ارتباطات، ایده ها و داده ها را قابل دسترس میکندو فراگیرمیتواند بافشردن یک کلید حجم انبوهی از اطلاعات را کسب کند.

ج) پیش نیازهای ورود به دنیای فناوری ارتباطات و اطلاعات:

«"لری کوبن" – استاد دانشگاه استانفورد- در نقد گذشته فناوری میگوید:سیاستگذاران آموزش و پرورش،مدام فناوری عوض  کرده اند، اسلاید، فیلم، رادی، آزمایشگاه زبان،کامپیوتر و اکنون اینترنت. هردفعه گمان کرده اند که طلای آموزش را کشف کرده اند، نهایتا درخشش این طلا از بین میرود و در دستانمان چیزی به جز سولفید آهن نمی بینیم.» .4*

ولی به واقع، آنچه به دنبالش هستیم بویژه دردنیای معاصر، که امواج رسانه ها همه جا مارا در سیطره خود آورده، فناوری نیست که به راحتی بتوان در یک لوح فشره خریدو فروش کرد، بلکه طلا آن چیزی است که برای یافتن آن باید در وجود خودمان جستجو کنیم .

تعریف مدرسه هوشمند و مدرسه مجازی این نیست که نرم افزارهای حاوی کلام معلم و نوشته های کتاب را در روی کامپیوتر پخش کرد و دانش آموزان در دنیای تنهایی خویش به تماشای آن بنشینند، که این عمل به یک بازی شبیه است که مدتی او را سرگرم کند.فناوری ارتباطات و اطلاعات،پیش از هرچیز، یک دیدگاه است، که نگرش مدیران را به منصه قضاوت بگذارد، بنابراین باید در جهت تغییر نگاه سنتی به آموزش، قبل از اجرای هر طرحی ، اقدام کرد.و این نقد گذشته، و تغییر نگرش، در همه جا و همه کشورها ، وجه مشترک توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات است .

"پلگروم" – محقق حوزه فاوا- در 26 کشور دنیا 10 مانع اصلی کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات را اینچنین برشمرده است: «تعداد کم رایانه، دانش و مهارت اندک معلمان، دشواری تلفیق ICT با آموزش، زمان بندی استفاده از رایانه، کمبودلوازم جانبی، کمبود نسخه های نرم افزاری، وقت کم معلم، کافی نبودن زمان دسترسی همزمان، کمبود بازرس و کمکهای فنی».بنابراین بایدابتدا فرضیه های مساله را بدرستی انتخاب کرد و مدبرانه در جهت شناسایی و رفع این محدودیتها اقدام کرد.5*

د) مشکلات کاربرد ICT در مدارس ایران:

١-زیر ساختها، فضای کوچک کلاسها، حفظ و نگهداری دستگاهها و لوازم جانبی آن، که هردو نیازمند منابع مال یاست که به علت فقدان اعتبارات خاص مانع اصلی توسعه ICT در آموزش و پرورش بویژه در مناطق دور از مرکز است .

٢- نیروی انسانی، عدم مهارت معلمان در بخش تولید محتوای الکترونیکی و  عدم تسلط بر انگلیسی.

٣- نرم افزارهایی که در بازار تولید و عرضه شده اند، کیفیت مناسب آموزش را ندارند. شلوغی کلاسها مانع استفاده درست از رایانه در مدارس است .حجم کتاب، فرصت استفاده نوآوری و خلاقیت را از معلم گرفته و قیمت بالای نرم افزار، خارج توان دانش آموزان است.

ه) راهکارها:

١-از آنجا که تلفیق ICT با نظام  آموزشی، بدون برنامه آموزش یروزآمد سخت و دشوار است باید ماموریتهای آموزش و پرورش در جهت کاربرد  فاوا مورد تجدید نظر قرار گیرد. 

٢-« استفاده از فناوری ارتباطات و اطلاعات، تحول شیوههای یاددهی_یادگیری و تولید محتوای الکترونیکی آموزشی  و پژوهشی از محورهای سند ICT  آموزش و پرورش است.6* » اما زمانی میتوان فاوا را عملیاتی قلمداد کرد که پارامترهایی نظیر تجهیزات سخت افزاری، برنامه درسی، مقررات، آموزش تخصصی نیروی انسانی، محتوای آموزشی و مدیریت پروژه از قبل فراهم شده باشد.

 ٣-  ارتقا و توسعه مهارتهای معلمان در یادگیری فناوریهای نو مخصوصا آنکه تمروزه به نظر میرسد که دانش آموزان در این مورد پیشرو تر از معلمان هستند.

و) نتیجه :

مدرسه هوشمند، مدرسه ای است که تعلیمات آموزش هوشمندانه، متناسب  با هر دانش آموز تغییر میکندتا هردانش آموز به نسبت استعداد و توانایی اش رشد کند.و در این مسیر مشارکت اولیا گریز ناپذیر است .

در مدرسه هوشمند، نباید وقت معلم و مدیر ، صرف کارهای اجرایی شود بلکه نیرو ی فکری آنها باید در مسير مدیریت منابع انسانی و شناسایی نیازها و تاونمندیها شود.

مدرسه هوشمند یک جهش نیست بلکه یک فرآیند است که نیازمند زمان و منابع مالی و حمایت اعتباری است .نیازمند نگرشی همه جانبه است که باید متناسب با زمان و مکان تغییر کند، با نگاه ویترین گونه  و متظاهر  برای آنکه بگوییم ماهستیم ، در این دنیای روبه فردا، معنایی نداشته و دیر یا زود از ادامه مسیر بازمی مانیم .                

1*محمد رئوف حیدری- جهانی شدن و آپ ص71

2* مدرسه فردا آبانماه 86 به نقل از unesco.org

3* مهدی نوید ادهم – ایرنا- 7/3/85

4*انجمن اتحاد برای کودکی - مدرسه فردا آبان 86

5* مدرسه فردا آبان 86

6* حسین نوانبخش – سینا- 26/8/83